Viết sao cho người khác muốn nghe #3: Kể chuyện

Mình thấy có một điểm chung của nhiều bạn khi mới bắt đầu viết content: kể chuyện chưa có chiều sâu, chưa có sự chiêm nghiệm để câu chuyện thêm giá trị và thu hút.

Giống như là: "Hồi đó mình từng hùn hạp mở quán chay. Sau 6 tháng thì đóng cửa. Mất trắng vài chục củ. Hết."

Hoặc hạt nhài hơn:

• Ê biết tin gì chưa. Nhỏ kia vừa chia tay người iu á.
• Sao chia tay vậy?
• Hổng biết. Tao... hổng hỏi.

Nghe tiếng dế kêu réc réc luôn á :))

SIGMA: khung kể chuyện có chiều sâu

Vậy làm sao để kể chuyện có chiều sâu? Để mình chia sẻ bí kíp cho bạn nhen.

Mình học được framework này từ buổi Vietnam Solo Expert Summit 2024, và nó thực sự thay đổi cách mình kể chuyện.

SIGMA là khung kể chuyện chiến lược giúp tạo ra những câu chuyện đầy cảm xúc, dễ kết nối và mang lại giá trị sâu sắc cho người đọc:

• S – Story (Câu chuyện): kéo người đọc vào ngay từ đầu bằng một trải nghiệm cá nhân thật, đầy cảm xúc và sinh động.
• I – Introspection (Suy ngẫm): chia sẻ những cảm xúc thật và quá trình trưởng thành từ bên trong.
• G – Generalization (Khái quát hóa): biến bài học cá nhân thành chân lý phổ quát mà người đọc có thể áp dụng.
• M – Message (Thông điệp): truyền đạt thông điệp rõ ràng, sâu sắc và mang tính truyền cảm hứng.
• A – Action (Hành động): kêu gọi hành động rõ ràng, khả thi và đầy cảm hứng.

Demo với câu chuyện của mình

Demo thực tế với câu chuyện của mình đã vô tình áp dụng SIGMA mà không hay biết:

Story:

"Em đã dành tháng lương đầu tiên để học Wordpress."
Câu nói bất ngờ của bạn intern trong buổi họp team khiến cả phòng im lặng.

Introspection:

Mình nghe mà thảng thốt với sự dấn thân ấy. Nghĩ lại bản thân, nhiều lúc cũng muốn học này nọ để trau dồi nhưng cứ mắc kẹt "giới hạn đồng tiền". Dù biết "đầu tư cho bản thân là sinh lời nhất", nhưng nói lúc nào cũng dễ hơn làm.

Generalization:

Thông thường người ta chỉ nghĩ đến chi phí là tiền bạc, mà quên rằng thời gian cũng là một loại chi phí đắt đỏ. Tiền bạc có thể kiếm lại được (sau khi giỏi hơn), nhưng thời gian nào có đợi ai. Bài toán chi phí cơ hội này thường bị lãng quên.

Message:

Thay vì mò mẫm tự học, hãy tìm đến chuyên gia để học nhanh nhất. Đầu tư đúng chỗ, đúng lúc.

Action:

Lần tới khi bạn do dự về việc chi tiền học, hãy tự hỏi: "Mình sẽ mất bao nhiêu thời gian nếu tự mò?" Rồi quyết định thôi.

(Mình tóm lại cho gọn chứ mình kể dài hơn :P)

Chuyện hay nằm ở chiêm nghiệm

Cùng một câu chuyện nhưng khi áp dụng SIGMA, câu chuyện trở nên sống động và có ý nghĩa hơn rất nhiều.

Mình tin là câu chuyện hay không nằm ở việc "chuyện gì xảy ra" mà ở việc "bạn chiêm nghiệm như thế nào".

"People will forget what you said, people will forget what you did, but people will never forget how you made them feel." - Maya Angelou

Câu chuyện cũng vậy á. Người ta có thể quên chi tiết, nhưng sẽ nhớ mãi cảm giác và bài học mà nó mang lại.

Lần sau khi kể chuyện gì đó, bạn thử áp dụng công thức SIGMA này xem. Hẳn là bài viết sẽ sinh động và cuốn hút hơn nhiều á.

Bài tiếp theo: Viết sao cho người khác muốn nghe #4: Làm sao để hết bí ý, cách giúp bạn luôn dồi dào ý tưởng để viết bài chất lượng nhen.