Chuyện nghề
Đừng chạy theo trend: lùi một bước để viết đúng hướng
Lùi lại một bước giữa dòng trend, để viết điều chỉ mình mới viết được
Mình có thói quen thích nhìn đường xá. Có mấy hôm ngồi ở văn phòng lầu 5, mình hay nhìn dòng xe đang chạy tấp nập, hối hả bên dưới. Có xe vượt, có xe chen chúc, có xe bấm còi inh ỏi vì muốn nhanh hơn.
Nhìn cảnh đó, mình chợt nghĩ đến dòng content trên FB mỗi ngày. Nó cũng chạy như vậy. Người này đăng trend mới, người kia viral một cái gì đó, còn mình thì... cũng đang cố chen vào "dòng xe" ấy.
Như dạo này lướt FB, thấy toàn format theme text ghép hình - nhà nhà người người đều làm vì dễ viral.
Và trong lòng mình cũng có chút FOMO.
Vì sao mình cũng chạy theo
Nhưng tại sao mình lại cảm thấy như vậy?
Hoá ra, não bộ con người có một cơ chế tự nhiên: sợ bị bỏ lại. Khi thấy người khác làm gì đó thành công, mình tự động nghĩ "mình cũng phải làm vậy".
Đó là bản năng sinh tồn - chạy theo bầy đàn để an toàn.
Nhưng trong content, bản năng này đôi lúc lại phản tác dụng. Vì khi ai cũng chạy theo đàn, thì ai cũng... giống nhau. Và khi ai cũng giống nhau, người đọc không nhớ nổi ai là ai.
Còn một lý do nữa: mình không dám dừng lại. Vì sợ khi dừng, mình sẽ bị bỏ lại phía sau. Sợ reach giảm. Sợ engagement thấp. Sợ người đọc quên mình.
Chạy theo trend dễ hơn. Vì không cần suy nghĩ nhiều. Cứ làm theo người khác là xong. Có công thức sẵn rồi, cứ áp vào thôi.
Một buổi chiều nhìn ra cửa sổ
Rồi có một buổi chiều, giống như hôm nay.
Mình ngồi nhìn ra cửa sổ, thấy dòng xe bên dưới. Thấy chúng chen chúc, hối hả. Rồi chợt cảm thấy... mệt mỏi thay cho chúng.
Lúc đó mình nghĩ: "Mình cũng đang như vậy à? Chạy mà không biết đích ở đâu?"
Câu hỏi đó không có câu trả lời ngay. Nhưng nó khiến mình chợt nhận ra: mình đang cố chạy theo người khác, chứ không phải đang chạy trên con đường của mình.
Ngày hôm đó, mình quyết định thử một điều: lùi lại một bước. Không cần FOMO nữa. Chỉ viết điều mình thật sự muốn nói. Viết theo cách chỉ mình mới viết được.
Không quan tâm nó có viral không. Không quan tâm nó có đúng format "dễ viral" không.
Chỉ viết thật. Viết chậm. Viết sâu.
Trước đây, mình nghĩ content tốt là content viral. Content có nhiều tương tác và được nhiều người chia sẻ.
Giờ mình hiểu ra: content tốt là content có giá trị với đúng người. Không cần nhiều người đọc, chỉ cần đúng người đọc.
Và để tạo ra content như vậy, mình không thể cứ chạy theo người khác. Mình cần lùi lại một bước - tạm dừng, quan sát, để thấy rõ mình đang đi đâu, mình thật sự muốn nói gì.
Ba điều mình học được
Từ góc nhìn ấy, mình học được ba điều.
Một là, không cần chạy theo mọi trend.
Giống như không cần nhảy lên mọi chiếc xe. Chỉ cần chọn những gì phù hợp với hướng đi của mình thôi.
Có những trend hay, có giá trị - thì mình vẫn dùng. Nhưng mình dùng theo cách của mình, chứ không copy nguyên si.
Còn những trend chỉ để viral mà không phù hợp với thông điệp mình muốn truyền tải - thì thôi, để người khác làm.
Mình nghĩ đến những content creators mà mình ngưỡng mộ. Họ có chất riêng. Bản sắc rõ ràng. Họ không chạy theo trend, nhưng vẫn vững tin trên con đường họ chọn.
Và họ vẫn thành công. Vì người ta nhớ đến cái chất riêng của họ, chứ không phải vì họ giống ai đó.
Hai là, tĩnh lặng giúp thấy rõ người đọc cần gì.
Khi không bị cuốn vào dòng chảy, mình mới nghe được tiếng lòng mình. Mới biết người đọc thật sự cần gì.
Giống như lùi lại một bước, mình mới thấy được toàn cảnh. Chứ không phải chỉ chạy theo xe phía trước, rồi đâm vào kẹt xe.
Nhiều lúc, mình viết một bài chậm rãi, không viral, không nhiều like. Nhưng có người nhắn tin: "Cảm ơn anh đã viết bài này. Em cần nó lắm."
Đó mới là content có giá trị.
Ba là, content chậm nhưng thật, tốt hơn content nhanh nhưng rỗng.
Xây niềm tin cần thời gian. Giống như quan sát từ xa, mình mới hiểu được nhịp sống thật của dòng xe bên dưới. Nó không phải là chạy nhanh hay chậm. Mà là chạy đúng.
Mình không cần phải đăng mỗi ngày. Nhưng mỗi lần đăng, phải là điều mình thật sự muốn nói. Phải là điều người đọc thật sự cần nghe. Phải là điều chỉ mình mới nói được theo cách của mình.
Không chỉ viết content đâu.
Cuộc sống cũng thế. Đôi khi, mình cần tạm dừng. Cần lùi lại một bước. Quan sát. Để thấy rõ mình đang đi đâu. Để biết mình thật sự muốn gì.
Vì cuối cùng, điều khiến người ta nhớ đến mình không phải là mình chạy nhanh thế nào. Mà là mình đi đúng hướng thế nào. Mình có giữ được cái riêng của mình không.
Người đi xe thì nhanh. Nhưng nhanh mà sai hướng, cái nhanh đó chỉ đưa ta đi xa chính mình.