Làm thế nào để tự tin?

Bạn có bao giờ thắc mắc: Tại sao có những người dù giỏi giang xuất chúng, nhưng vẫn đâu đó thiếu tự tin vào bản thân?

Còn có những người trông cũng bình bình, nhưng dường như nội lực họ lại rất vững vàng.

Suy nghĩ mãi, mình rút ra được vài góc nhìn để trả lời câu hỏi này.

1. Tự tin đến từ năng lực

Mình từng có một ngộ nhận lớn: Tưởng rằng mình không tự tin nên không thể làm được việc XYZ.

Trước kia, mỗi khi phải thuyết trình trước đám đông, mình thường tìm mọi cách để trốn tránh. Lý do? "Tui không tự tin mà."

Cho tới khi không còn đường lui, mình phải đối mặt với nó thường xuyên hơn. Từ việc present ở các buổi training nội bộ nhỏ 10-15 người, đến chia sẻ trước 150 thầy cô trong đêm GALA.

Dần dần, public speaking với mình không còn đáng sợ nữa. Mình không còn vội "bỏ chạy" mỗi khi gặp nó mà hoàn toàn có thể "chiến đấu" luôn.

Thế mới hiểu: Mình không tự tin vì mình thiếu năng lực và thiếu chuẩn bị, chứ không phải để làm được kỹ năng đó mình cần có tự tin trước. Tự tin chỉ là hệ quả của việc có năng lực và chuẩn bị tốt.

Ví dụ đảo lại: Mình đã quen "chai mặt" với việc viết content trên Facebook. Nhưng có nhiều bạn giáo viên tiếng Anh, dù rất tự tin khi nói chuyện trước đám đông nhưng lại rụt rè, nhút nhát mỗi khi viết bài chia sẻ trên social media.

Một lần nữa, đây là minh chứng rõ ràng: tự tin đến từ đâu.

Bài học rút ra: Mình cần lập trình lại tư duy mỗi khi gặp thử thách hoặc kỹ năng mới.

Thay vì nói "tui không tự tin để làm nó" rồi né tránh, hãy nghĩ chỉ cần dành thời gian rèn luyện, và chắc hẳn mình sẽ lên trình và tự tin với nhiệm vụ này.

2. Tự tin đến từ biết mình

Socrates để lại câu nói "Know thyself" - biết mình - vang vọng cả ngàn đời nay vì một lý do.

Biết mình là biết mình có thể làm gì tốt và cần cải thiện kỹ năng nào. Biết mình cũng là trạng thái làm chủ bản thân, để sống cuộc đời ý nghĩa và chân chính hơn.

Một người không làm chủ bản thân tốt, thường xuyên buông lơi vào những thú vui hay thói quen vô bổ, dù muốn hay không họ vẫn không thể sống tốt mà tự tin được.

Mình có một cậu bạn, giỏi nghề, thu nhập ổn, nhưng lúc nào cũng cảm thấy "mình chưa đủ tốt".

Tìm hiểu mới biết cậu không kiểm soát được thói quen lướt điện thoại tới khuya, thức dậy trễ, rồi cả ngày cảm giác uể oải. Cậu biết vấn đề ở đâu nhưng không thể thay đổi. Và điều đó khiến cậu mất niềm tin vào chính mình.

Ngược lại, nếu bạn biết mình là một người kỷ luật, chắc chắn bạn sẽ không chạy theo những niềm vui nhất thời, mà tập trung cho những sứ mệnh cao cả hơn.

Và điều đó tạo nên sự tự tin một cách dễ dàng.

Cũng dễ hiểu khi chiết từ chữ "tự tin" đã bao hàm: TỰ thân TIN vào chính mình rồi.

3. Tự tin đến từ "thước đo đúng"

Nhưng có một cạm bẫy mà ngay cả những người "biết mình" cũng dễ sa vào: So sánh với người khác.

Có những bạn giáo viên mình biết, dù là Thạc sĩ, Thủ khoa,... vậy mà trong tâm khảm họ vẫn có những khoảng trống tự ti nhất định. Có lẽ vì họ luôn thấy người tài giỏi hơn mình, thấy mình thật nhỏ bé.

Núi cao còn có núi cao hơn. Họ mắc kẹt khi chưa biết đủ và hài lòng với chính mình.

Vậy làm sao để thoát khỏi tư duy so sánh này?

Có một khái niệm mình rất tâm đắc: GIÁ TRỊ GIA TĂNG.

Thay vì so sánh "mình vs người khác", hãy so sánh "mình hôm nay vs mình hôm qua". Mỗi người có hoàn cảnh xuất phát khác nhau. Có người sinh ra đã ở vạch đích, có người phải bò từ vạch xuất phát. Không thể so sánh công bằng được.

Nhưng nếu tập trung vào việc mình đã vượt qua được bao nhiêu so với điểm bắt đầu, ta hoàn toàn có thể tự tin và trân trọng chính mình.

Một bạn sinh viên nghèo vượt khó, tự nuôi sống bản thân và gia đình có thể tạo ra "giá trị gia tăng" lớn hơn một người tốt nghiệp trường danh tiếng.

Không phải vì thành tựu của ai lớn hơn. Mà vì khoảng cách từ xuất phát điểm đến đích đến của họ khác nhau hoàn toàn.

Tóm lại

Tự tin không phải là thứ ta sinh ra đã có hay không có.

Nó là thứ ta xây dựng từng ngày:

• rèn luyện kỹ năng để "làm thật",
• tự nhận thức để "biết mình",
• đánh giá bản thân bằng thước đo "giá trị gia tăng" thay vì so sánh với người khác.

Nếu bạn cũng đang tìm kiếm sự tự tin, bạn có thể bắt đầu từ việc nhỏ nhất.

Chọn một kỹ năng hay thói quen bạn muốn cải thiện, dành 30 phút mỗi ngày để luyện tập, và ghi lại những tiến bộ dù nhỏ nhất.

Mình tin rằng sau 3 tháng, bạn sẽ thấy sự khác biệt rõ rệt.